Uprawnienia budowlane

Nowe prawo budowlane przywróciło po 20 latach obowiązek zdania egzaminu na uprawnienia budowlane. Egzamin przeprowadza komisja powoływana przez wojewodę. Wojewoda zobowiązany jest do powołania komisji, ustalenia jej składu osobowego, wyznaczenia przewodniczącego i jego zastępców. Do zadań komisji należy: 1) sprawdzenie w postępowaniu kwalifikacyjnym, czy przygotowanie zawodowe osób występujących o nadanie uprawnień spełnia wy- mogi postawione przez prawo w celu uzyskania uprawnień budo- wlanych, 2) przeprowadzenie egzaminu, którego celem jest sprawdzenie: • znajomości obowiązujących przepisów prawa w zakresie koniecz- nym do ich właściwego stosowania oraz praktycznego posłu- giwania się nimi, • umiejętność zastosowania w praktyce wiedzy technicznej, pole- gającej na rozwiązaniu problemowych zagadnień technicznych wskazanych przez komisję, wchodzących oczywiście w zakres praktyki zawodowej właściwej dla danej specjalności. Komisja działa na podstawie regulaminu, który ustala również wojewoda, ale regulamin ten podlega zatwierdzeniu przez właściwego ministra (obecnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji). Regulamin komisji powinien określać: 1) jakie zespoły egzaminacyjne działają w obrębie komisji (na każdą specjalność powinien być powołany odrębny zespół, co nie wy- klucza prawa zasiadania tych samych osób w różnych zespołach egzaminacyjnych), 2) skład poszczególnych zespołów zarówno ilościowy, jak i personal- ny (określenie liczby osób, oprócz przewodniczącego komisji lub jego zastępcy, oraz uprawnień jakimi powinni legitymować się członkowie dla danego zespołu egzaminacyjnego). Należy przyjąć, że do przewodniczącego komisji będzie należało określenie personalnego składu zespołu egzaminacyjnego, z grona osób powołanych przez wojewodę. Powinny to być przynajmniej dwie osoby z wykształceniem wyższym i odpowiednimi uprawnienia- mi budowlanymi bez ograniczeń dla danej specjalności oraz jedna z wykształceniem prawniczym i praktyką w organach państwowego nadzoru budowlanego. Zespół egzaminacyjny powinien liczyć mini- mum pięciu członków. Ustawodawca nie określa gdzie powinny być zatrudnione osoby wchodzące w skład komisji, w związku z tym wojewoda ma wolną rękę w doborze członków powoływanej przez siebie komisji. Czynności kwalifikacyjne wykonywane przez komisję polegają na sprawdzeniu, czy osoba występująca z wnioskiem o nadanie upraw- nień spełnia postawione prawem wymagania, to znaczy czy wykazała się zgodnym z wymogami prawa wykształceniem i odpowiednią praktyką zawodową. Jeśli tak, wnioskujący zostaje powiadomiony o dopuszczeniu do egzaminu oraz o jego terminie listem poleconym przynajmniej na miesiąc przed wyznaczoną datą egzaminu. Natomiast po przeprowadzonym egzaminie komisja rozstrzyga w drodze głosowania, czy egzaminowany wykazał się dostateczną wiedzą w zakresie wybranej przez siebie specjalności. W razie równej liczby głosów, zwyczajowo decydujący głos ma przewodniczący ze- społu egzaminacyjnego. Egzamin składany na uprawnienia budowlane zawiera część pise- mną w formie testu, ustną i obejmuje sprawdzenie: 1) znajomości przepisów prawa w zakresie niezbędnym do ich właś- ciwego stosowania oraz umiejętności praktycznego posługiwania się tymi przepisami, 2) umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej, pole- gającej na wyjaśnieniu określonych przez komisję egzaminacyjną zagadnień technicznych, wchodzących w zakres praktyki zawo- dowej. Komisja egzaminacyjna może żądać przedstawienia prac projek- towych, wykonanych w ramach praktyki zawodowej. Zakres materiału, jaki obowiązuje podczas egzaminu jest usta- lany: 1) odrębnie na uprawnienia budowlane do projektowania lub kiero- wania robotami budowlanymi w danej specjalności, 2) łącznie na oba rodzaje uprawnień budowlanych w danej specjal- ności, jeżeli ubiegający się o te uprawnienia spełnia wymagania odnoszące się do obu rodzajów uprawnień, 3) łącznie na uprawnienia bez ograniczeń w danej specjalności i uprawnienia budowlane w innej specjalności, jeżeli ubiegający się o te uprawnienia spełnia wymagania odnoszące się dla obu specjalności. Wojewoda w programie egzaminu ustala ilość pytań w części pisemnej, która będzie obowiązująca w teście na uprawnienia w peł- nym zakresie i na uprawnienia w ograniczonym zakresie. Określa również wymaganą ilość odpowiedzi prawidłowych jaką należy uzys- kać do zaliczenia tej części egzaminu. Odrębnej regulacji podlega egzamin dla osób posiadających już uprawnienia budowlane, a ubiegających się o uprawnienia budow- lane innego rodzaju lub w innej specjalności. W takim przypadku egzamin powinien być przeprowadzony jedynie w zakresie ograni- czonym do zagadnień nie objętych programem egzaminu obowiązu- jącego przy ubieganiu się o już posiadane uprawnienia oraz znajo- mość zmian w stanie prawnym objętym zakresem egzaminu. W przypadku gdy zdający uzyska ocenę pozytywną z egzaminu, wojewoda w drodze decyzji nadaje uprawnienia budowlane w okreś- lonej specjalności i zakresie, odnotowuje ten fakt w wojewódzkim rejestrze uprawnień budowlanych, oraz przesyła kopię prawomocnej decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w celu wpisania do centralnego rejestru uprawnień budowlanych. W razie negatywnego wyniku egzaminu, wojewoda wydaje decy- zję o odmowie nadania uprawnień budowlanych, zaś przewodniczący komisji powiadamia zainteresowanego o terminie po jakim może on ponownie przystąpić do egzaminu. Nie może to jednak nastąpić przed upływem trzech miesięcy od terminu pierwszego egzaminu. Ponowne przystąpienie do egzaminu następuje z pominięciem etapu wstępnej kwalifikacji, gdyż została ona już przeprowadzona przed dopuszczeniem kandydata po raz pierwszy do egzaminu, a zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego fakty znane organowi z urzędu nie wymagają udowodnienia. Od decyzji o odmowie nada- nia uprawnień budowlanych przysługuje stronie odwołanie do Głów- nego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podobną decyzję będzie wydawał wojewoda w przypadku, gdy osoba składająca wniosek o nadanie uprawnień budowlanych, po spełnieniu wymogów formalnych nie wpłaci drugiej raty opłaty kwalifikacyjnej i nie przystąpi do egzaminu, mimo że została powia- domiona o jego terminie, lub bez usprawiedliwienia nie stawiła się na egzamin w wyznaczonym terminie. Negatywna ocena uzyskana z dowolnej części egzaminu, ustnej czy pisemnej, powoduje konieczność powtarzania całości egzaminu. Jednocześnie ustawodawca nie określa, ile razy można przystępować do egzaminu w przypadku uzyskania oceny negatywnej. Można w związku z tym przyjąć, że dopuszcza się zdawanie egzaminu do skutku.