Polecane strony:
- obniżenie ciśnienia
- projekty domów
- domy wilanów
- Rega³y pó³kowe
- piece kaflowe
- mycie elewacji poznañ
- glazura
- klimatyzacja Gdynia
- drzwi
A A A

Uprawnienia budowlane z 1961 roku

Wszyscy doskonale wiedzą, że rok 1945 był przełomowy w dzie- jach Polski. Konieczność odbudowy kraju ze zniszczeń wojennych była czyn- nikiem stymulującym rozwój budownictwa, który nigdy później nie był już tak ogromny. Jednocześnie z przyczyn politycznych należało dokonać zmian obowiązujących przepisów. Nie było to sprawą prostą, skoro nowelizacja prawa budowlanego zajęła legislatorom 15 lat, zwłaszcza, że trzeba było zmieniać przepisy, które funkcjonowały mimo zmian w technice i technologii budownictwa. W rezultacie prac legislacyjnych 31 stycznia 1961 roku Sejm uchwalił ustawę Prawo budowlane, a weszła ona w życie 14 sierpnia 1961 roku. Przedmiotem wstępnych przepisów tego prawa było ustalenie podstawowych określeń stosowanych w prawie. Niektóre z tych określeń mają istotne znaczenie dla zakresu uprawnień budowlanych udzielanych w oparciu o przepisy tego prawa. Po raz pierwszy pojawił się ustawowy podział w Prawie budow- lanym na budownictwo powszechne i budownictwo specjalne. Budownictwo powszechne obejmowało: budynki stałe i tymczaso- we oraz urządzenia budowlane związane z budynkami, pomniki, posągi, wodotryski itp., obiekty architektury ogrodowej oraz kapli- czki i inne obiekty kultu religijnego. Przepisy ustawy dotyczące budownictwa powszechnego stosowa- ło się również do: obiektów inżynierskich służących do celów szkol- nictwa, nauki, kultury, zdrowia, wypoczynku, rozrywki i sportu, innych obiektów nie zaliczonych do budownictwa specjalnego, urzą- dzeń wpływających na wygląd obiektów budowlanych. Budownictwo specjalne obejmowało: obiekty inżynierskie w za- kładach energetycznych, zakładach wodnych i w innych zakładach przemysłowych; obiekty inżynierskie związane z eksploatacją kopa- lin, służące do utrzymania ruchu i transportu kolejowego, drogo- wego, miejskiego, lotniczego i wodnego oraz służące do celów łączności, energetyki, gospodarki komunalnej i melioracji wodnych na potrzeby rolnictwa, obiekty inżynierskie służące do celów obrony brzegów morskich oraz ochrony i regulacji brzegów wód śród- lądowych oraz służących do wszystkich celów budownictwa wod- nego, mających wpływ na zasoby i obniżenie lub podwyższenie się stanu wód powierzchniowych i podziemnych, instalacje przemys- łowe, urządzenia techniczne. Przepisy dotyczące budownictwa specjalnego stosowało się także do: obiektów budowlanych służących celom ściśle wojskowym oraz celom terenowej obrony przeciwlotniczej, obiektów budowlanych zaliczonych do budownictwa powszechnego, a przeznaczonych do produkcji materiałów i środków służących do celów obrony kraju oraz służących do celów łączności związanych z obronnością kraju, budynków stałych i tymczasowych służących do celów technologicz- nych górnictwa i komunikacji. Podział na budownictwo powszechne i specjalne ma istotne zna- czenie praktyczne, bowiem w zależności od tego, czy obiekt budow- lany zaliczymy do budownictwa powszechnego, czy specjalnego sto- sować będziemy do niego uprawnienia z zakresu budownictwa po- wszechnego, bądź budownictwa specjalnego. Szczegółowe regulacje prawne dotyczące budownictwa specjal- nego zostały zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego (Dz.U. Nr 35, poz. 176). Przepis ten określa, jakie obiekty budowlane zalicza się do budownictwa specjalnego w zakresie górnictwa, energetyki, komuni- kacji, łączności, żeglugi, gospodarki wodnej, gospodarki komunalnej, rolnictwa, przemysłu i obrony kraju. Prawo budowlane określiło uczestników procesu budowlanego, którymi byli: • inwestor, • projektant, • wykonawca robót budowlanych, • właściciel i zarządzający obiektem budowlanym. Wykonywanie funkcji technicznych w budownictwie, a mianowi- cie funkcji: projektanta, kierownika budowy, kierownika robót, maj- stra budowlanego oraz inspektora nadzoru inwestorskiego mogło być powierzone osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje fa- chowe. Wskazane osoby musiały wykazać się wyższym lub średnim wykształceniem technicznym i praktyką budowlaną. Przepis przewi- dywał również obowiązek złożenia egzaminu. Odmienne wymagania stawiano majstrom budowlanym. Sprawdzanie posiadania kwalifikacji przeprowadzały organy pań- stwowego nadzoru budowlanego. Decyzje właściwego organu, stwie- rdzającego kwalifikacje fachowe, nazwano w prawie budowlanym uprawnieniami budowlanymi. Obowiązywało w tym zakresie rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 10 wrześ- nia 1962 r. w sprawie kwalifikacji fachowych osób wykonujących funkcje techniczne w budownictwie powszechnym (Dz.U. Nr 53, poz. 266 z późniejszymi zmianami. Terenowymi organami państwowego nadzoru budowlanego dla budownictwa powszechnego w sprawach wydawania uprawnień bu- dowlanych były właściwe organy prezydiów wojewódzkich rad naro- dowych i prezydiów rad narodowych miast wyłączonych z woje- wództw. Istotny podział wprowadzony ustawowo, to podział na upraw- nienia do projektowania bądź do kierowania robotami budowlany- mi, ale możliwe było także uzyskanie uprawnień do projektowania i kierowania budową łącznie. Uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi upoważniają do wykonywania funkcji technicznych kierownika budowy, kierownika robót, majstra budowlanego oraz inspektora nadzoru inwestorskiego. W uprawnieniach budowlanych była określona specjalność techniczno-budowlana oraz zakres prac projektowych lub robót budowlanych do wykonywania których uprawniona jest osoba posiadająca te uprawnienia. W budownictwie powszechnym wydawane były uprawnienia w następujących specjal- nościach techniczno-budowlanych: • architektonicznej, • konstrukcyjno-inżynieryjnej, • instalacji i urządzeń sanitarnych, • instalacji i urządzeń elektrycznych, a więc struktura bardzo zbliżona do obecnie obowiązującej. Uprawnienia do projektowania w danej specjalności techniczno- -budowlanej mogą obejmować prawo projektowania w innych spec- jalnościach oraz prawo kierowania robotami w innych specjalnoś- ciach. Także uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w określonej specjalności mogą obejmować prawo kierowania okreś- lonymi robotami w innej specjalności, o ile są one związane ze specjalnością podstawową posiadanych uprawnień. W celu uniknięcia wątpliwości co do znaczenia użytych w rozpo- ądzeniu określeń, przedstawiamy ustawowy słowniczek pojęć:

  • 1. Obiekty budowlane

    - stałe i tymczasowe budynki, urządzenia budowlane związane z bu- dynkami, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne, instalacje przemysłowe, pomniki, posągi, wodotryski itp. obiekty architek- tury ogrodowej oraz kapliczki i inne podobne obiekty kultu religijnego.

  • 10. Obiekty budowlane budownictwa powszechnego

    — budynki stałe i tymczasowe oraz urządzenia budowlane związane z budynkami, — pomniki, posągi, wodotryski itp., obiekty architektury ogrodowej oraz kapliczki i inne podobne obiekty kultu religijnego.

  • 11. Obiekty budowlane budownictwa specjalnego obiekty inżynierskie w zakÅ‚adach energetycznych, zakÅ‚adach wodnych i w innych zakÅ‚adach przemysÅ‚owych

    — obiekty inżynierskie, związane z eksploatacją kopalin, służące do utrzymania ruchu i transportu kolejowego, drogowego, miejs- kiego, lotniczego i wodnego oraz służące do celów łączności, energetyki, gospodarki komunalnej oraz melioracji wodnych dla potrzeb rolnictwa, — obiekty inżynierskie, służące do celów ochrony brzegów morskich oraz ochrony i regulacji brzegów wód śródlądowych oraz służące do wszystkich celów budownictwa wodnego, mających wpływ na zasoby i obniżenie lub podniesienie się stanu wód powierzch- niowych i podziemnych, — instalacje przemysłowe, — urządzenia techniczne.

  • 2. UrzÄ…dzenia budowlane zwiÄ…zane z budynkami

    - urządzenia terenowe służące do celowego wykorzystania budyn- ków, jak np.: dojazdy, przejazdy, przejścia, ogrodzenia, urządze- nia terenowe zieleni przydomowej, wszelkie urządzenia instalacyj- ne służące do: ogrzewania, wentylacji, łączności, zaopatrzenia w wodę zimną i ciepłą, zaopatrzenia w gaz i energię elektryczną, usuwania ścieków, z wyjątkiem urządzeń dźwigowych i urządzeń kotłowni z wysokoprężnymi kotłami parowymi i kotłami wod- nymi o temperaturze wody przegrzanej powyżej 115°C.

  • 9. Skomplikowane instalacje i urzÄ…dzenia elektryczne

    — wszelkie instalacje i urządzenia elektryczne w budynkach z po- mieszczeniami zaliczonymi do I i II kategorii niebezpieczeństwa pożarowego w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych, — wszelkie instalacje i urządzenia elektryczne w obiektach budow- lanych użyteczności publicznej, — wszelkie instalacje i urządzenia elektryczne o napięciu znamiono- wym powyżej 1 kV, — wszelkie instalacje i urządzenia elektryczne automatycznych central telefonicznych o pojemności powyżej 200 NN rozgłaszania prze- wodowego o mocy 500 W i dyspozytorskie o pojemności łącznej powyżej 10 NN, — wszelkie instalacje i urządzenia elektryczne o mocy zainstalowa- nej powyżej 1 MW.

  • 3. Obiekty inżynierskie

    - budowle nadziemne i podziemne, nie będące budynkami i urzą- dzeniami budowlanymi związanymi z budynkami, jak np. linie i węzły kolejowe, drogi, ulice, place, drogi startowe, lądowiska, rampy, budowle ziemne o stałym technicznym przeznaczeniu (jak nasypy, wykopy, rowy, wały, groble, grodzie, kopce), budowle ochronne przeciwśniegowe, przeciwlawinowe i przeciwrumowis- kowe, przyczółki, mosty, wiadukty, akwedukty, tunele, galerie, mury oporowe, szyby i korytarze podziemne, urządzenia tereno- we zieleni użytku publicznego, promenady, bulwary, parkingi, doki, nadbrzeża portowe i przystani, falochrony, akwatoria por- towe, kanały, zimowiska statków, maszty, budowle piętrzące (za- pory, tamy, śluzy, jazy), melioracje wodne dla potrzeb rolnictwa, drenaże, stawy, budowle ujęć wody, usuwania ścieków i groma- dzenia nieczystości, studnie, zbiorniki wody i cieczy, osadniki ścieków, boiska sportowe, stadiony, tory wyścigowe, lodowiska, skocznie, wieże spadochronowe itp., jak również sieci użytku publicznego: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, cieplne, ga- zowe, wodociągowe i kanalizacyjne.

  • 4. Instalacje przemysÅ‚owe

    wszelkie instalacje służące do celów technologicznych, naukowych i naukowo-badawczych, z wyjątkiem urządzeń instalacyjnych związanych z budynkiem.

  • 5. UrzÄ…dzenia techniczne

    wszelkie urządzenia techniczne nie będące obiektami inżyniers- kimi i instalacjami przemysłowymi, a w szczególności urządzenia techniczne związane z eksploatacją kopalin, służące do utrzyma- nia ruchu i transportu kolejowego, drogowego, miejskiego, lot- niczego i wodnego, służące do celów łączności, służące do oczysz- czania wód powierzchniowych podziemnych oraz do oczyszcza- nia i unieszkodliwiania ścieków bądź nieczystości, służące do regulacji i obsługi urządzeń przemysłowych oraz urządzeń za- kładów wodnych i zakładów elektrycznych, a także urządzenia dźwigowe, zbiorniki pod ciśnieniem oraz urządzenia kotłowni z wysokoprężnymi kotłami parowymi i kotłami wodnymi o tem- peraturze wody przegrzanej powyżej 115°C.

  • 6. Obiekty budowlane o prostej architekturze

    budynki gospodarskie i inwentarskie, budynki mieszkalne do 2 kondygnacji nadziemnych (ew. z miesz- kalnym poddaszem) o kubaturze łącznej do 1000 m3, z wyjątkiem obiektów zabytkowych; ograniczenie kubatury do 1000 m3 stosu- je się w budownictwie mieszkaniowym szeregowym do jednego segmentu, a w budownictwie mieszkaniowym bliźniaczym — do samodzielnej części budynku bliźniaczego.

  • 7. Obiekty budowlane o skomplikowanej konstrukcji

    wszelkie obiekty budowlane zawierające elementy składowe, przy których obliczaniu uwzględnia się przestrzenny schemat pracy statycznej całej konstrukcji lub jej części, z wyjątkiem prostokąt- nych krzyżowo-zbrojonych płyt żelbetowych swobodnie podpar- tych, o rozpiętości do 4,0 m, wszelkie obiekty budowlane zawierające elementy składowe o sta- tycznie niewyznaczalnym, płaskim schemacie obliczeniowym, z wy- jątkiem prostych belek ciągłych przy rozpiętości przęseł do 6,0 m oraz płyt ciągłych do 4,0 m, rozwiązywanych przy pomocy ogólnie znanych tablic i nomogramów, wszelkie obiekty budowlane zawierające elementy składowe o sta- tycznie wyznaczalnym, płaskim schemacie obliczeniowym i roz- piętości ponad 12,0 m oraz elementy o osi geometrycznej krzywej bądź łamanej i rozpiętości ponad 6,0 m oraz o wysięgu wspor- ników ponad 2,0 m, wszelkie obiekty budowlane zawierające elementy składowe podlegające obciążeniom równym bądź więk- szym od 800 kg/m2 oraz elementy, przy których obliczaniu uwzględniać należy wpływy dynamiczne, termiczne i skurczowe lub osiadania podpór poziomych elementów nośnych, jak rów- nież obciążenia ruchome albo o działaniu wielokierunkowym, wszelkie obiekty budowlane zawierające elementy konstrukcyjne wymagające ze względu na bezpieczeństwo budowli sprawdzenia rachunkowego lub doświadczalnego warunków utraty statyczno- ści miejscowej pod działaniem obciążenia, wszelkie obiekty budowlane o posadowieniu odmiennym od płas- kich ław i stóp fundamentowych, posadowionych bezpośrednio na stałym, nie podlegającym żadnym ruchom gruncie nośnym, wszelkie ściany oporowe o wysokości ponad 2,0 m, wszelkie obiekty budowlane o wysokości pionowych elementów nośnych dla jednej kondygnacji powyżej 6,0 m oraz obiekty budowlane o całkowitej wysokości ponad 16,0 m nad terenem bądź też o zagłębieniu większym niż 3,0 m poniżej terenu.

  • 8. Skomplikowane instalacje i urzÄ…dzenia sanitarne

    instalacje i urządzenia sanitarne w obiektach budowlanych z po- mieszczeniami zaliczonymi do I i II kategorii niebezpieczeństwa pożarowego w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych, instalacje i urządzenia: ogrzewania wodnego systemu zamknięte- go, ogrzewania parowego o temperaturze pary powyżej 115°C, wszelkiego ogrzewania przez promieniowanie, ogrzewania zdala- czynnego obsługiwanego przez kotłownie, kotłownie wodne i pa- rowe niskiego ciśnienia o wydajności powyżej 400 000 kcal/h oraz wszelkiego typu węzły cieplne, instalacje i urządzenia pełnej i częściowej klimatyzacji oraz in- stalacje i urządzenia wentylacji o mechanicznym pobudzeniu, obsługującej pomieszczenia o różnym przeznaczeniu, — instalacje i urządzenia gaśnicze przeciwpożarowe, z wyjątkiem instalacji kranów przeciwpożarowych wodnych, nie wymagają- cych specjalnej obsługi, — instalacje i urządzenia hydroforowe i przepompownie o wydajności ponad 1,5 1/sek., lokalne oczyszczalnie wody i ścieków — nie zali- czone przez obowiązujące przepisy do budownictwa specjalnego, instalacje i urządzenia wodociągowe oraz kanalizacji zewnętrznej na terenie nieruchomości o powierzchni przekraczającej 2,0 ha, — instalacje gazowe o ciśnieniu powyżej 0,03 at (3 kPa) nadciśnienia.